İşsizliğin hızla arttığı ve dünya rekoruna doğru gittiği şu günlerde, merak edilen konulardan biri de işsiz kalanlara, ne kadar aylık ödendiği ile ilgili. Öncelikle belirtelim, üç yıldan az çalışana, “işsizlik ödeneği” yani işsizlik aylığı yok.
Aylığın tutarına gelince;
- Asgari ücret alan bir işçi, işsiz kaldığında 666 TL olan asgari ücretin, yüzde 40’ı oranında yani 266,40 TL aylık alacak.
- 1.000 TL ücret alan bir işçi, işsiz kaldığında bu ücretinin yüzde 40’ı oranında yani 400 TL aylık alacak.
- 1.332 TL ve daha fazla aylık alan bir işçi, işsiz kaldığında 532,80 TL aylık alacak. Buna göre; 1.332 TL aylık alan da 5.000 TL aylık alanda, işsiz kaldığında en fazla 532,80 TL aylık alabilecekler.
Nedenine gelince, bağlanacak olan işsizlik ödeneğinin tutarı, aylık asgari ücretin yüzde 80’inden yani (666 x % 80 =) 532,80 TL’den fazla olamıyor.
AYLIK ALMA SÜRESİ
Merak edilen konulardan biri de aylık alma süresiyle ilgili…
Sigortalı işsiz, son 3 yıl içinde en az;
- 600 gün çalışmışsa 6 ay,
- 900 gün çalışmışsa 8 ay,
- 1.080 gün çalışmışsa 10 ay,
süre ile “işsizlik aylığı” alacaklar.
İşin doğrusu, ekonomik krizin giderek derinleştiği, işyerlerinin kapandığı veya üretimi kısmak zorunda kaldığı, buna bağlı olarak sürekli işçi çıkartıldığı günümüz ortamında, iş bulmak çok zor. Bu nedenle, işsizlik aylığı ödemedeki asgari sürenin, hiç değilse 12 aya çıkartılması, anlamlı olacak.
FONUN GELİR VE GİDERLERİ
İşsizlik Sigortası Fonu’nun, kanunun uygulanmaya başladığı 1 Haziran 2000 tarihinden 31 Ocak 2009 tarihine kadar olan gelir ve giderleri tabloda gösterilmiştir.
Tablonun incelenmesinden de fark edileceği gibi; fonun gelirleri toplamı 42,7 milyar TL olmuş. Bundan 3,6 milyar TL giderler düşüldükten sonra, fonun mevcut varlığının 39,1 milyar TL olduğu görülmektedir.
İlk işsizlik aylığının ödenmeye başladığı Mart 2002 tarihinden, Ocak 2009 sonuna kadar 1 milyon 352 bin kişiye, 1 milyar 916 milyon TL “işsizlik aylığı” ödenmiş. Bu da Fon’un toplam gelirinin yüzde 4, 5’i oluyor.
AYLIK ARTIRILMALI
Tabloda da görüldüğü gibi, İşsizlik Sigortası Fonu’nda 39,1 milyar TL var.
Ödenen aylık ise son derece düşük. Asgari ücretin, insanın insanca yaşaması için, ona ödenmesi gereken en az ücret tutarı olduğunu düşündüğümüzde, ödenen 266 TL aylığı anlamak mümkün değil. İşsiz vatandaş, 266 TL ile ev kendisinin olsa dahi elektrik, su, doğalgaz ve yakıt giderlerini bile karşılayamaz.
İşsizlik ödeneğinin hem tutar hem de süre olarak artırılması gerekiyor…
İŞSİZLİK SİGORTASI FONU GELİR-GİDER TABLOSU
GELİRLER VE GİDERLER 31 OCAK 2009 itibariyle
İŞÇİ İŞVEREN PRİMLERİ 13.406.131.005,59
GECİKME ZAMMI 305.717.489,85
HAZİNE PAYI 4.552.324.681,15
İDARİ PARA CEZALARI 12.024.965,15
FAİZ GELİRİ 24.431.290.825,88
İADELER (GİRİŞ) 31.452.326,15
TOPLAM GELİR 42.738.941.293,76
İŞSİZLİK SİGORTASI FONU GİDERİ 3.592.502.946,65
ÜCRET GARANTİ FONU GİDERİ 9.702.326,70
ÜCRET GARANTİ FONU 98.442.849,11
İŞSİZLİK SİGORTASI FONU 39.038.293.171,31
TOPLAM FON VARLIĞI 39.136.736.020,41
KAYNAK : www.iskur.gov.tr